Autonomiczne maszyny budowlane przestają być wizją przyszłości. W szwajcarskiej miejscowości Tuggen, położonej w kantonie Schwyz, do regularnej eksploatacji trafiła pierwsza na świecie autonomiczna koparka gąsienicowa Develon Real-X. Maszyna, opracowana wspólnie z firmą Gravis Robotics, została wdrożona przez KIBAG – jednego z największych szwajcarskich przedsiębiorstw działających w branży materiałów budowlanych i budownictwa.
Oficjalne przekazanie maszyny zgromadziło przedstawicieli firm ze Szwajcarii, Niemiec, Francji i Korei Południowej. Największe zainteresowanie wzbudził jednak sam sposób pracy koparki. W kabinie nie było operatora, a urządzenie wykonywało zadania całkowicie samodzielnie, bez zdalnego sterowania.
Jak podkreślił Urs Helbling, dyrektor generalny AG für Baumaschinen Schmerikon (AGFBS), szwajcarskiego dystrybutora maszyn Develon, uruchomienie projektu poprzedziły dwa lata intensywnych przygotowań. Kluczową rolę odegrał system Real-X wykorzystujący sztuczną inteligencję, zainstalowany w modelu Develon DX225LC-7X, a także gotowość inwestora do wdrażania nowoczesnych technologii.
Christoph Duijts, prezes KIBAG, zaznaczył, że przekazanie autonomicznej koparki to znacznie więcej niż zakup nowej maszyny. Jego zdaniem jest to ważny krok w kierunku przyszłości całej branży budowlanej.
Firma stawiająca na innowacje
KIBAG działa na rynku od 1926 roku. Rodzinne przedsiębiorstwo zatrudnia ponad dwa tysiące pracowników i prowadzi działalność w trzech głównych obszarach: produkcji materiałów budowlanych, realizacji inwestycji budowlanych oraz gospodarce odpadami i ochronie środowiska.
Do firmy należy m.in. 14 żwirowni, trzy kamieniołomy, 25 wytwórni betonu oraz 17 przedsiębiorstw budowlanych specjalizujących się w budowie dróg, inżynierii lądowej i hydrotechnice. KIBAG rozwija również działalność związaną z recyklingiem i usługami rekreacyjnymi.
Jak wyjaśnia Urs Kordeuter, odpowiedzialny za zakupy, przedsiębiorstwo dysponuje flotą około 2000 maszyn budowlanych. Każdego roku wymienianych jest około 200 z nich, aby park maszynowy pozostawał na najwyższym poziomie technologicznym. Coraz większy nacisk firma kładzie także na rozwiązania elektryczne oraz technologie ograniczające wpływ działalności na środowisko.
Choć wcześniej KIBAG nie współpracował z Develonem, decyzja o wyborze tej marki wynikała z przewagi producenta w obszarze autonomicznych maszyn budowlanych.
Od Concept-X do Real-X
Prace nad autonomicznymi rozwiązaniami Develon prowadzi od kilku lat. Jeszcze jako Doosan Construction Equipment firma zaprezentowała w 2019 roku system Concept-X, pokazując wizję bezzałogowego placu budowy wykorzystującego sieć 5G, drony oraz autonomiczne sterowanie maszynami.
Kolejnym etapem był system Concept-X2 przedstawiony w 2023 roku. Producent konsekwentnie rozwija projekt, którego celem jest osiągnięcie pełnej autonomii maszyn do 2030 roku.
Najnowszym efektem tych działań jest technologia Real-X, zaprezentowana podczas targów Bauma 2025. System umożliwia samodzielne wykonywanie takich zadań jak kopanie rowów, prowadzenie robót ziemnych czy załadunek materiału na samochody ciężarowe.
Rozwiązanie powstało dzięki współpracy spółki HD XiteSolution należącej do grupy Develon z firmą Gravis Robotics – szwajcarskim startupem wywodzącym się z Federalnej Wyższej Szkoły Technicznej ETH w Zurychu.
Gravis Robotics specjalizuje się w tworzeniu systemów sterowania opartych na sztucznej inteligencji, które mogą przekształcić klasyczne maszyny budowlane w autonomiczne urządzenia wykonujące złożone zadania. Jak podkreśla współzałożyciel i dyrektor technologiczny firmy Dominic Jud, wcześniejsze doświadczenia przy budowie rurociągów pozwoliły przyspieszyć rozwój projektu, choć każda inwestycja wymaga dostosowania algorytmów do lokalnych warunków terenowych i geologicznych.
Możliwości technologii Real-X zostały zaprezentowane również podczas tegorocznych Develon Demo Days w Czechach, gdzie autonomiczna koparka wzbudziła duże zainteresowanie dealerów, klientów i przedstawicieli mediów branżowych dzięki wysokiej precyzji wykonywanych prac.
Pierwsze zadania na placu budowy
Pierwsza komercyjna koparka Real-X pracuje obecnie na terenie dawnego kamieniołomu należącego do KIBAG, który jest rekultywowany. Po zakończeniu zasypywania wyrobiska powstają tam tarasy, a w kolejnych etapach zaplanowano budowę drogi.
Ponieważ przepisy dotyczące autonomicznych maszyn na terenach publicznych nadal są rozwijane, koparka wykonuje zadania na prywatnym terenie inwestora pod nadzorem kierownika technicznego.
Gabriel Hasler, kierownik budowy, zlecił maszynie wykonanie wykopu o długości 300 metrów, szerokości sześciu metrów i głębokości trzech metrów. Powstały rów zostanie wypełniony materiałem skalnym, który ma ustabilizować zbocze i ograniczyć ryzyko osuwisk.
Jak podkreśla Hasler, koparka realizuje zadanie z bardzo wysoką dokładnością i jakością wykonania. Zadowolenia z efektów nie kryli również przedstawiciele HD XiteSolution – Panyoung Kim oraz Gye-Bong Jang – odpowiedzialni za rozwój technologii sztucznej inteligencji i robotyki.
