Czteroosiowy Actros 4141 AK to jeden z najpopularniejszych Mercedesów z zabudową samowyładowczą. Pojazd odznacza się dużą wytrzymałością i stabilnością podczas jazdy na szosie. Jednak kierowca musi się przyzwyczaić do ospałego automatu Telligent. W naszej ocenie do podstawowych zalet Mercedesa Actrosa należą: dzielność terenowa, wygodny fotel kierowcy oraz nieźle wyciszona kabina. Minusy to z kolei nieco ospała skrzynia, niepraktyczne schowki w kabinie i schowana dźwignia wywrotu.
Actros, flagowy pojazd z segmentu ciężarowych Mercedesów, jest obecny na rynku od ponad 11 lat. W 2003 roku przeszedł gruntowną modernizację, a pod koniec 2006 roku zaczęto w nim montować silniki Euro 4.
Diabeł tkwi w szczegółach
Kabina typu S, w którą był wyposażony testowy Actros, to najkrótsza z dostępnych szoferek (dł. 1.700 mm). W środku miejsca wystarczy tylko dla dwóch osób. I to pod warunkiem, że nie mają z sobą żadnych bagaży, typu torba czy teczka, bo nie byłoby, gdzie ich schować. Co więcej, nie ma nawet gdzie ich położyć, tak, aby podczas jazdy nie spadały pod nogi kierowcy lub pasażera. A wystarczyłoby na tunelu silnika zamontować coś w rodzaju koszyka, w którym można by umieścić niewielki bagaż.
Schowki nad szybą czołową są dość pojemne, ale niestety niezamykane. Podczas jazdy po wertepach ulokowane tam przedmioty mogą spaść kierowcy na głowę. Niedopracowane są również uchwyty na napoje pod środkową częścią kokpitu. Trudno się do nich dostać, bo miejsca tu nie za wiele, a zmieszczą się w nich najwyżej małe puszki. Nie ma mowy, aby postawić tam np. półlitrową butelkę z wodą mineralną.
Mocną stroną kabiny testowego Actrosa jest fotel kierowcy z pneumatyczną amortyzacją skutecznie łagodzącą wstrząsy podczas jazdy po nierównościach. Po wyłączeniu silnika fotel automatycznie opuszcza się, co ułatwia kierowcy wyjście z kabiny, a po włączeniu zapłonu podnosi się do zapamiętanego ustawienia.
Wnętrze kabiny ma też skuteczną izolację dźwiękową.
Lekko w terenie
Jazda w terenie pustą wywrotką to nie wyczyn. Żeby poznać możliwości pojazdu, załadowaliśmy na pakę 10 ton piachu. Teren żwirowni był grząski, nierówny i poprzecinany głębokimi wybojami. Wywrotka ruszyła jednak posłusznie z miejsca, wystarczył do tego drugi bieg. Trzyosiowy, budowlany Actros 6×6, którego testowaliśmy kilka miesięcy wcześniej, podczas takiej próby miał kłopoty ze startem na grząskim podłożu. A napędzany był takim samym silnikiem jak Actros 8×8, 6-cylindrowym motorem o mocy 408 KM.
Jednak w pojeździe trzyosiowym rozkład mas oraz nacisk na poszczególne osie nie jest równomierny i zazwyczaj "przysiada" tył. Żeby się nie zakopać, konieczne jest włączenie napędu terenowego i umiejętne operowanie pedałem gazu.
Czteroosiówka pod tym względem jest sprawniejsza, bo naciski na osie są lepiej rozłożone. Ruszając spod koparki, nie musiałem włączać napędu terenowego. Ale jeśli trzeba to zrobić, to można skorzystać z blokady mechanizmu różnicowego każdej osi, którą dysponuje Actros 8×8. Ponadto jazdę w terenie ułatwia system wyrównujący obciążenie pomiędzy przednimi osiami. Podczas pokonywania przeszkody, np. wjazdu pod górę, ciężar pojazdu rozłożony zostaje na dwie przednie osie. Dlatego ten wóz jest stabilniejszy niż Actros trzyosiowy. Wreszcie równomierny rozkład mas oznacza mniejsze obciążenie ramy, która nie ma tendencji do wyginania się.
Gdyby tak szybciej…
Actrosy od lat znane są z zautomatyzowanego systemu przełączania biegów Telligent. System ten steruje 16-stopniową przekładnią. Rozwiązanie jest wygodne dla kierowcy, ale wymaga cierpliwości.
Zamiast tradycyjnej wajchy w prawym podłokietniku kierowcy znajduje się manetka. Zmiana biegu polega na lekkim jej pchnięciu do przodu lub do tyłu. Poza tym z jedynki można od razu wrzucić wsteczny, z pominięciem luzu – rozwiązanie przydatne w sytuacji, gdy np. pojazd zakopie się i trzeba go rozkołysać.
Ale podczas zwykłej jazdy mniej cierpliwy kierowca może narzekać na powolne działanie systemu Telligent. Szczególnie jest ono niewygodne podczas manewrów, gdy liczy się szybkość przełączenia biegu, np. w trakcie wyjeżdżania z placu budowy na drogę publiczną. Zmiana biegu przekładnią manualną byłaby szybsza.
Wyładunek tylko tyłem
Podwozie testowego Actrosa 4141 zabudowano tylnozsypową skrzynią samowyładowczą firmy KH-Kipper z Kielc. Skrzynię wykonano z wytrzymałej, szwedzkiej stali Hardox. Rygle hydrauliczne burty zsypowej są automatycznie odblokowywane w czasie wyładunku. To ważne udogodnienie dla kierowcy. Jednak dźwignię obsługi hydraulicznego podnośnika upchnięto w kabinie pomiędzy prawymi drzwiami a fotelem pasażera. Żeby tam sięgnąć, kierowca musi się wychylić, a do tego szukać ręką lewarka, bo ze swojego miejsca go nie widzi.
Pomimo paru niedogodności w kabinie, ospałej skrzyni biegów i niewygodnej obsługi wywrotu, czteroosiowa wywrotka na podwoziu Actrosa zdaje egzamin na placu budowy.
Plusy
Dzielność terenowa.
Wygodny fotel kierowcy.
Nieźle wyciszona kabina.
Minusy
Nieco ospała skrzynia Telligent.
Niepraktyczne schowki w kabinie.
Schowana dźwignia wywrotu.
Podstawowe dane techniczne Mercedesa Actrosa 4141 AK 8×8 wywrotka tylnozsypowa DMC (techniczna) 41.000 kg Ładowność (techniczna) 29.295 kg Rozkład DMC na osie przednie / tylna zespolona 15.000/ 26.000 kg Objętość skrzyni ładunkowej 18 m sześc. Wymiary skrzyni ładunkowej 5.590 / 2.500 / 1.000 mm Długość 6.200 mm Szerokość 2.500 mm Wysokość burty 1.300 mm Kąt wychylenia skrzyni 58 stopni Pojemność skokowa silnika 11,9 l Moc maksymalna 408 KM przy 1.800 obr./min Maksymalny moment obrotowy 2.000 Nm przy 1.080 obr./min Pojemność zbiornika paliwa 300 l Średnie zużycie paliwa w cyklu mieszanym 38 l / 100 km Napęd 8×8 Zawieszenie przednie resory paraboliczne, amortyzatory, stabilizator Zawieszenie tylne resory paraboliczne, amortyzatory, stabilizator Układ hamulcowy bębnowe na wszystkich kołach, elektr. system hamulcowy Telligent Wyposażenie pojazdu testowego ABS, ASR, hamulec silnikowy, tylna belka przeciwnajazdowa, asystent ruszania pod górę, elektrycznie sterowane szyby i lusterka boczne, fotel kierowcy na zawieszeniu pneumatycznym, klimatyzacja, komputer pokładowy, radioodtwarzacz CD Cena netto z zabudową 401.500 zł Gwarancja 1 rok na cały pojazd, 2 lata na układ napędowy, 2 lata na lakier kabiny Przeglądy techniczne wg wskazań komputera